PPWR a etykiety: 9 pytań
Pytania, które producent powinien zadać przed kolejnym zamówieniem i nie martwić się o PPWR.
Czy wystarczy zamienić etykietę foliową na papierową, aby opakowanie było bardziej ekologiczne? Czy każda etykieta wash-off ułatwia recykling? Czy na opakowaniu trzeba już umieszczać kod QR? Jaa etykieta będzie zgodna z PPWR?
Niestety nie ma jednej odpowiedzi pasującej do każdego produktu.
Etykieta nie funkcjonuje samodzielnie. Jest częścią opakowania, dlatego powinna być dobierana między innymi do materiału pojemnika, sposobu jego użytkowania oraz procesu, w którym opakowanie będzie później sortowane i przetwarzane.
Przed kolejnym zamówieniem etykiet warto odpowiedzieć na dziewięć poniższych pytań.
1. Z jakiego materiału wykonane jest opakowanie?
To najważniejsza informacja dla drukarni.
Butelka PET, pojemnik HDPE, opakowanie PP, szkło i karton trafiają do różnych procesów recyklingu. Etykieta, która dobrze współpracuje z jednym rodzajem opakowania, może być nieodpowiednia dla innego.
Dlatego pytanie nie powinno brzmieć:
„Czy lepsza będzie etykieta papierowa, czy foliowa?”
Lepiej zapytać:
„Jaka etykieta będzie właściwa dla tego konkretnego opakowania i przewidywanego procesu jego recyklingu?”
Sam papier nie jest automatycznie bardziej ekologiczny od folii. W niektórych zastosowaniach odpowiednio dobrana etykieta foliowa może być trwalsza, lżejsza i łatwiejsza do oddzielenia od opakowania.
2. Czy materiał etykiety jest kompatybilny z opakowaniem?
W niektórych przypadkach korzystne może być zastosowanie etykiety wykonanej z tej samej rodziny materiałowej co opakowanie. Nie jest to jednak uniwersalna zasada.
Znaczenie mają również:
- gęstość materiału,
- możliwość oddzielenia etykiety,
- zastosowany klej,
- powierzchnia zakryta przez etykietę,
- farby, lakiery i dodatkowe warstwy,
- technologia stosowana w sortowni i zakładzie recyklingu.
Dlatego materiału etykiety nie należy wybierać wyłącznie na podstawie określenia „eko”, „papierowa” albo „pochodząca z recyklingu”.
3. Jak dużą część opakowania zakrywa etykieta?
Duża etykieta lub rękaw termokurczliwy może wpływać na rozpoznanie materiału opakowania przez automatyczne systemy sortujące.
Nie oznacza to, że duże etykiety są zabronione. Ich rozmiar, kolor i rodzaj materiału powinny jednak zostać uwzględnione podczas oceny całego opakowania.
Jeżeli projekt dopiero powstaje, warto sprawdzić, czy tę samą funkcję marketingową i informacyjną można osiągnąć przy mniejszej powierzchni etykiety.
4. Czy etykieta powinna pozostać na opakowaniu, czy oddzielić się podczas recyklingu?
To zależy od rodzaju opakowania i przyjętego procesu.
W przypadku niektórych butelek PET odpowiednio dobrana etykieta oraz klej wash-off mogą umożliwić oddzielenie etykiety podczas przemysłowego procesu mycia. W przypadku opakowań zwrotnych ważne może być natomiast skuteczne usunięcie etykiety bez pozostawienia kleju na butelce.
Samo określenie „wash-off” nie wystarcza. Należy jeszcze ustalić:
- dla jakiego podłoża przeznaczony jest klej,
- w jakich warunkach następuje jego usunięcie,
- czy rozwiązanie zostało przebadane w odpowiednim systemie,
- czy etykieta zachowa trwałość podczas transportu, chłodzenia i użytkowania produktu.
5. W jakich warunkach produkt będzie używany?
Etykieta musi jednocześnie współpracować z procesem recyklingu i spełniać swoją podstawową funkcję podczas całego życia produktu.
Przed wyborem materiału należy określić, czy etykieta będzie narażona na:
- wilgoć lub kontakt z wodą,
- chłodzenie albo mrożenie,
- tłuszcz, oleje lub środki chemiczne,
- promieniowanie UV,
- ścieranie,
- częste dotykanie,
- duże zmiany temperatury,
- aplikację na zimne, wilgotne lub nierówne opakowanie.
Zamiana sprawdzonej etykiety foliowej na papierową bez wykonania testów może zakończyć się jej marszczeniem, odklejaniem albo utratą czytelności.
6. Jaki klej będzie odpowiedni?
Klej jest jednym z najważniejszych, a jednocześnie najmniej widocznych elementów etykiety.
Do wyboru mogą być między innymi kleje:
- trwałe,
- usuwalne,
- przeznaczone do niskich temperatur,
- do powierzchni trudnych lub wilgotnych,
- typu wash-off.
Właściwy klej powinien być dobrany zarówno do materiału opakowania, jak i do warunków aplikacji oraz użytkowania. Klej wash-off nie jest automatycznie najlepszym rozwiązaniem dla każdego produktu.
7. Czy dodatkowe uszlachetnienia są naprawdę potrzebne?
Laminat, lakier, metalizacja lub dodatkowa warstwa zabezpieczająca mogą poprawić wygląd i trwałość etykiety, ale jednocześnie zwiększają jej złożoność materiałową.
Nie oznacza to, że należy z nich całkowicie zrezygnować. Warto jednak ustalić:
- czy dane uszlachetnienie jest potrzebne funkcjonalnie,
- czy można ograniczyć jego powierzchnię,
- czy lżejsze rozwiązanie zapewni wystarczającą ochronę,
- jaki wpływ dodatkowa warstwa może mieć na recykling całego opakowania.
Zgodnie z podejściem PPWR opakowanie powinno zawierać tylko tyle materiału, ile jest konieczne do zachowania jego funkcji.
8. Czy kod QR jest obowiązkowy?
Nie każdy produkt i nie każde opakowanie musi otrzymać Cyfrowy Paszport Produktu.
PPWR przewiduje harmonizowane oznakowanie składu materiałowego opakowań oraz określone zastosowania cyfrowych nośników danych, ale szczegółowe obowiązki są wdrażane etapami. Cyfrowy Paszport Produktu jest odrębnym mechanizmem rozwijanym przede wszystkim w ramach przepisów dotyczących ekoprojektu konkretnych grup produktów.
Kod QR może być jednak dobrym rozwiązaniem dobrowolnym. Można za jego pomocą udostępnić:
- instrukcję segregacji,
- informacje o opakowaniu,
- dane dotyczące partii produktu,
- instrukcję użycia,
- certyfikaty,
- treści marketingowe,
- wielojęzyczne informacje dla klientów.
Przed wydrukiem należy sprawdzić wielkość kodu, kontrast, jakość druku oraz działanie odnośnika. Kod powinien być testowany już z finalnej etykiety, a nie tylko z projektu wyświetlanego na monitorze.
9. Jakie dokumenty są dostępne dla zastosowanych materiałów?
Określenie „materiał ekologiczny” nie jest dokumentem.
Przed wdrożeniem warto zapytać o dostępne:
- karty techniczne materiału i kleju,
- deklaracje producenta,
- certyfikaty dotyczące pochodzenia surowca,
- informacje o zawartości recyklatu,
Gotowy brief do zapytania o etykiety
Aby drukarnia mogła zaproponować odpowiednie rozwiązanie, warto przygotować dodatkowe informacje :
- Zdjęcie lub próbkę opakowania.
- Informację, z jakiego materiału wykonano opakowanie.
- Wymiary opakowania i planowanej etykiety.
- Rodzaj produktu znajdującego się wewnątrz.
- Warunki przechowywania i użytkowania.
- Sposób naklejania: ręczny lub automatyczny.
- Informację, czy opakowanie jest jednorazowe, zwrotne lub wielokrotnego użytku.
- Dotychczas stosowany materiał etykiety.
- Problem, który ma zostać rozwiązany: trwałość, możliwość oddzielenia etykiety, ograniczenie materiału, recykling albo czytelne oznakowanie.
Im więcej informacji otrzyma drukarnia, tym mniejsze ryzyko, że materiał dobrze wyglądający na próbniku okaże się niewłaściwy podczas produkcji lub użytkowania.
Najczęstszy błąd: wybór „ekologicznej etykiety” bez analizy opakowania
PPWR nie sprowadza się do zamiany folii na papier ani do dodania kodu QR.
Najważniejsze jest zaprojektowanie całego opakowania w taki sposób, aby zużywało możliwie mało materiału, spełniało swoją funkcję i było kompatybilne z odpowiednim procesem zbiórki, sortowania oraz recyklingu.
Rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 roku, a jego przepisy zaczęły być stosowane etapami od 12 sierpnia 2026 roku. Jednym z kluczowych celów jest zapewnienie możliwości recyklingu opakowań wprowadzanych na rynek UE do 2030 roku.
Uważaj na obietnice – samo zapewnienie o zgodności nie wystarcza aby uniknąć wycofania produktu z rynku. Zaufaj drukprudnik.pl która bazuje na badaniach laboratoryjnych oraz dokumentach producentów surowców.
Chcesz sprawdzić etykietę przed kolejnym zamówieniem?
Prześlij nam zdjęcie opakowania, informację o jego materiale oraz warunkach, w których produkt będzie używany.
Sprawdzimy wymagania techniczne i zaproponujemy materiał, klej oraz sposób wykonania etykiety dopasowany do konkretnego zastosowania. Jeżeli potrzebne będą próbki – wykonamy je dla Ciebie i sprawdzisz je w rzeczywistych warunkach.
Dobra etykieta powinna nie tylko wyglądać. Powinna działać przez cały okres użytkowania produktu i nie utrudniać dalszego zagospodarowania opakowania.
